Przewodnik po longboardzie
Chcesz wiedzieć, co oznacza, że longboardzista jest totalnie stoked, bo jego slide’y są „buttery” albo „icy”? Jeśli chcesz poznać pojęcia używane w longboardingu, przeprowadzimy Cię przez najważniejsze z nich w tym artykule! Nikt nie chce wyglądać jak noob. Po przeczytaniu i — co ważniejsze — zrozumieniu tego tekstu będziesz wiedzieć więcej niż 99% longboardzistów. Możesz tu wyszukać konkretne tematy albo znaleźć wyjaśnienie pojedynczych słów, których nie rozumiesz.
W ostatnich latach popularność longboardingu mocno wzrosła. Mogą na nim jeździć kobiety i mężczyźni — podobnie dorośli i dzieci. Każdy może dobrze się bawić na tych większych deskach. Ważne, by wybrać deskę dopasowaną do stylu, w jakim chcesz jeździć. Pomożemy Ci lepiej zrozumieć świat longboardu. Zerknij na wszystkie nasze kompletne longboardy tutaj — kupisz je w sklepie internetowym i stacjonarnie.
Jak zacząć longboarding?
Najłatwiej zacząć od zakupu kompletnego longboardu. Komplet to longboard gotowy do jazdy od razu, gdy go dostaniesz. Możesz też kupić części osobno i złożyć własny setup — np. sam deck, a trucki i kółka zamontować samodzielnie. Pamiętaj o ochronie. Absolutne minimum to kask! Polecamy też ochronę na kolana, łokcie i dłonie.Każdy ma dominującą nogę. Większość z nas jest prawonożna i woli sterować tą nogą. W longboardingu i skateboardingu pozycja z lewą stopą z przodu to „regular”. Jeśli wolisz prawą nogę z przodu, to „goofy”. Gdy nie jedziesz dominującą nogą z przodu, pozycja nazywa się „switch”.
1.1 Style jazdy
Istnieje wiele stylów longboardingu. Aby zrozumieć kolejne tematy, warto znać podstawowe pojęcia. Krótki opis:
Pushing — ruch nogą, którym odpychasz deskę, by utrzymać lub nabrać prędkości.
Pumping — ciągłe, szybkie małe skręty, które dają napęd, więc nie musisz odpychać się nogą.
Sliding — manewr, w którym ustawiasz deskę bokiem. Zaczynasz od bardzo ostrego skrętu, który sprawia, że kółka tracą przyczepność. Gdy kontrolowanie ślizgasz się bokiem — jesteś pro ;) Do ćwiczeń potrzebujesz trochę prędkości. Sliding to podstawa freeride’u.
Tu mówimy o stylach jazdy. Jak wspomnieliśmy, ważne jest, byś sam zdecydował, jaki styl najbardziej Ci odpowiada. Od tego zależy wybór deski — zanim kupisz pierwszy longboard!
Carving: longboardy służą do szerokich lub ostrych skrętów, podobnie jak na snowboardzie i częściowo na desce surfingowej. Powtarzając duże skręty w dół stoku, utrzymujesz stałą prędkość (= unikasz przyspieszania) — podobnie jak przy krawędziowaniu na snowboardzie.
Cruising na longboardzie to spokojna, stylowa jazda po mieście. Longboardy cruisingowe są zwykle allround — dobre do transportu i popołudniowych przejazdów.
Downhill to dyscyplina, w której zjeżdża się stromymi zjazdami z bardzo dużą prędkością i wykonuje się serię technicznych skrętów. Na całym świecie odbywa się wiele zawodów. Wygrywa ten, kto pierwszy przekroczy linię mety — często też najbardziej odważny. Nie da się mówić o downhillu bez driftu. Drifting to kontrolowany slide, którym zwalniasz przed wejściem w zakręt.
Freeride można traktować jako serię tricków. Każdy trick to techniczny slide, a skater często robi kilka pirouet z rzędu, mając longboard pod stopami.
Freestyle najbardziej przypomina tradycyjny skateboarding. Tricki zaczyna się od „popa” deski, by nabrać wysokości, a potem wykonuje się np. spin. Prostszy trick to „manual”: stopa na tylnym kicktailu i jedziesz na tylnych kółkach (wheelie). Gdy stopa jest na przednim kicktailu — to nose-manual.
Long Distance Push (LDP) to jazda na bardzo długie dystanse. Te longboardy są zaprojektowane pod komfort przy dłuższej jeździe. Kluczowa cecha: niska wysokość platformy — mniejsza odległość od pokładu do podłoża.
Pack-skating to jazda w dużej grupie. Przypomina peleton w kolarstwie. W grupie łatwiej utrzymywać wysoką prędkość. Jest fajnie, o ile ufasz osobom obok siebie.
Slalom to jazda między pachołkami ustawionymi w linii. Skater wykonuje serię małych skrętów, by przejechać trasę. Te longboardy są często krótsze niż standardowe.
Slalom to jazda między pachołkami ustawionymi w linii. Skater wykonuje serię małych skrętów, by przejechać trasę. Te longboardy są często krótsze niż standardowe.
2. Krótki przegląd części kompletnego longboardu
Poza samym deckiem kompletny longboard składa się z trzech głównych elementów: kółek, trucków i łożysk. Nasze komplety mają części dobrane tak, by dać desce właściwości pasujące do dyscypliny, do której jest przeznaczona.2.1 Części longboardu / DECK
Deck longboardu jest wykonany z drewna. Liczba Ply/Plies oznacza, z ilu warstw klonu, bambusa i/lub forniru z włókna szklanego składa się deska. Klej łączący warstwy to laminacja. Platforma to obszar, na którym stawiasz stopy.Znaczenie długości decku bywa przeceniane. To rozstaw kółek wpływa na skrętność, a nie całkowita długość deski. Mimo to przygotowaliśmy prostą tabelę jako wskazówkę:
poniżej 70 cm (<20”) — transport i cruising
70–95 cm (28”–38”) — carving i freestyle
95–107 cm (38”–42”) — freeride, carving, downhill i sliding
powyżej 107 cm (>42”) — cruising, downhill i sliding
Flex jest Twoim przyjacielem przy niskich prędkościach. Przy wysokich może być największym wrogiem! Przy niższej prędkości flex zwiększa komfort i frajdę — naprawdę fajnie jeździ się na elastycznych deskach! :D Elastyczność obniża jednak stabilność i przy większej prędkości może być niebezpieczna. Nikt nie chce speed wobbles!
2.2 Części longboardu / KSZTAŁTY DECKU
Deska kierunkowa (asymetryczna) nazywa się „directional”. Często używa się jej do szybkiej jazdy i racingu, gdzie nie trzeba jeździć switch. Symetryczna deska ma podobny kształt na obu końcach i zwykle nazywa się „twintip”. Pozwala jeździć w obie strony i świetnie nadaje się do nauki switch. Kicktaile to uniesione końce z przodu (nose) i/lub z tyłu (tail). Dzięki nim możesz robić pop i tricki freestyle, a także manuale. Kicktaile dają wiele możliwości.Cut-outs: często na twintipach. To wycięcia w decku zapobiegające „wheelbite” przy ostrych skrętach. Pozwalają na większe kółka i niską platformę bez gryzienia decku przez kółka.
Wheel-wells: niewielkie wgłębienia od spodu decku nad kółkami, dające luz przy skręcie i ograniczające wheelbite.
Gas-pedals: obszary wzdłuż krawędzi, gdzie materiał jest spiłowany i krawędź jest bardziej kątowa. Pomagają naciskać krawędź stopą i dają lepszy grip przy inicjacji slide’u.
Profil decku widać, patrząc z boku.
Camber: profil typowy dla elastycznych desek. Deck lekko unosi się w środku (odwrócone „U”). Chroni przed „bottoming out” (gdy deck ugina się aż do podłoża i może się zatrzymać).
Rocker: deck ugina się w dół w środku (kształt „U”). Daje bardziej ergonomiczną pozycję i lepsze poczucie kierunku. Dobry do freeride’u!
Drop Down Platform: deska top-mount z platformą niższą niż mocowanie trucków. Niższy środek ciężkości = większa stabilność i komfort przy pushing.
Wedged: środek też jest obniżony (jak w dropped), ale trucki montuje się na wygiętym nose i tail. Daje świetną responsywność — idealne do cruisingu i zwłaszcza carvingu (trochę też freeride).
Concave: wygięcie w kształcie U od boku do boku, widoczne z końca deski. Trzyma stopy na miejscu i pomaga wyczuć pozycję na platformie. Get ready to get locked in!
W-Concave: specjalny rodzaj concave z podłużnym grzbietem na środku platformy — tworzy kształt „W”. Używany w downhillu i freeride, gdzie board feeling jest kluczowy.
3D concave: lokalna zmiana naturalnego concave nad wheel wells. Daje dodatkowe oparcie dla stopy i lepszą kontrolę przy slide’ach. Dobre do downhillu i freeride’u.
W-Concave: specjalny rodzaj concave z podłużnym grzbietem na środku platformy — tworzy kształt „W”. Używany w downhillu i freeride, gdzie board feeling jest kluczowy.
3D concave: lokalna zmiana naturalnego concave nad wheel wells. Daje dodatkowe oparcie dla stopy i lepszą kontrolę przy slide’ach. Dobre do downhillu i freeride’u.
3. Truck
Truck łączy kółka z deckiem i odpowiada za skręcanie longboardu. Poniżej opisujemy nazwy poszczególnych części trucka.3.1 Części longboardu / TRUCKI
Krótko o anatomii trucka. Ma charakterystyczny kształt, a każda część ma swoją nazwę — zobacz też grafikę ze strzałkami.Base plate: część montowana bezpośrednio do decku — ma otwory pasujące do otworów w decku.
Hanger: zawiera oś i jest osadzony w base plate.
Axle (oś): przechodzi przez hanger; na niej montuje się kółka.
Kingpin: śruba wystająca z base plate przez hanger. To punkt obrotu trucka — kluczowy element.
Bushing seat: wgłębienie w hangerze, w którym siedzą bushingi.
Pivot cup: mały kubeczek w base plate, w którym osadzony jest hanger, by mógł się swobodnie ruszać.
Speed rings: małe podkładki dystansowe, dzięki którym dokręcasz kółka bez uszkodzenia łożysk.
Conventional (traditional): standard w skateboardach. Można używać też na longboardzie, ale nie daje takiego komfortu i kontroli.
Reverse Kingpin: standard w longboardach. Nakrętka kingpina jest bardziej kątowa (zobacz zdjęcie) i skierowana od środka deski. Promień skrętu jest większy — świadomy kompromis, bo znacząco rośnie stabilność.
Truck angle (stopień): kąt kingpina mocno wpływa na jazdę. Mierzy się go między nakrętką kingpina a base plate. Większy kąt = mniejszy promień skrętu. Mniejszy kąt = większy promień i większa stabilność.
Loose trucks: trucki luźne — źle wyregulowane albo ustawione tak, by bardzo łatwo skręcały.
Tight trucks: czasem oznacza słabej jakości trucki, ale w pro longboardingu oznacza setup wyregulowany na minimalny skręt i dużą stabilność.
„Rake”: opisuje hanger — dokładniej jego symetrię. Niektóre hangery można obrócić do góry nogami i zmienić kąt trucka.
Springs: niektóre trucki mają sprężyny. To zwykle specjalne modele dające surfingowe odczucia.
Reverse Kingpin: standard w longboardach. Nakrętka kingpina jest bardziej kątowa (zobacz zdjęcie) i skierowana od środka deski. Promień skrętu jest większy — świadomy kompromis, bo znacząco rośnie stabilność.
Truck angle (stopień): kąt kingpina mocno wpływa na jazdę. Mierzy się go między nakrętką kingpina a base plate. Większy kąt = mniejszy promień skrętu. Mniejszy kąt = większy promień i większa stabilność.
Loose trucks: trucki luźne — źle wyregulowane albo ustawione tak, by bardzo łatwo skręcały.
Tight trucks: czasem oznacza słabej jakości trucki, ale w pro longboardingu oznacza setup wyregulowany na minimalny skręt i dużą stabilność.
„Rake”: opisuje hanger — dokładniej jego symetrię. Niektóre hangery można obrócić do góry nogami i zmienić kąt trucka.
Springs: niektóre trucki mają sprężyny. To zwykle specjalne modele dające surfingowe odczucia.
3.2 Części longboardu / MONTAŻ TRUCKÓW
Top mount — trucki montuje się jak w tradycyjnej deskorolce. Base plate od spodu decku, hardware od góry. Daje największy grip — stąd używane w downhillu.Drop-through — deck ma wycięcia, przez które base plate montuje się od góry, a hanger wystaje od dołu. Truck „przechodzi przez deck”. Obniża środek ciężkości i zwiększa stabilność.
Double-drop — połączenie dropped platform i drop-through. Bardzo niska konstrukcja, często w Long Distance Push.
3.3 Części longboardu / BUSHINGI
Bushingi są z uretanu. Twardość mierzy się w skali durometer. Materiał da się formować na wiele sposobów — stąd kółka i bushingi. Kształt bushinga zmienia skrętność. Krótki przegląd:Tradycyjny setup to krótki cone bushing u góry hangera i wyższy barrel bushing od spodu.
Barrel bushings: ograniczają ruch hangera. Zwiększają stabilność — używane w downhillu.
Stepped-barrel: jeszcze lepsze do downhillu. Wyglądają, jakby ktoś na nie nadepnął — więcej materiału w środku niż na górze i dole. Wchodzą głębiej w bushing seat i jeszcze bardziej uspokajają trucka.
Cones: nie ograniczają ruchu trucków. Świetne do carvingu i cruisingu.
4. Longboard musi się toczyć! KÓŁKA I ŁOŻYSKA
Dziś prawie wszystkie kółka longboardowe są z uretanu. Bardzo tanie longboardy mogą mieć kółka z PVC. Twardość uretanu mierzy się w skali durometer. Najczęściej używane skale to A, B i D (B i D zwykle przy bardzo twardych kółkach skate). Prawie wszystkie kółka longboardowe są w skali A, a typowy zakres to 78A–84A.4.1 Części longboardu / POWIERZCHNIA KONTAKTOWA KÓŁEK
Powierzchnia kontaktowa to obszar kółka stale stykający się z asfaltem. Często myli się ją z szerokością kółka — to nie to samo. Może być „stone-ground” — lekko starta już u producenta, by slide’y były lepsze od pierwszego dnia.Coning: przy częstym slidingu kółka zużywają się bardziej od wewnątrz niż od zewnątrz i stają się stożkowe — to właśnie coning.
Flat-spots: płaskie miejsca na kółkach. Gdy przy slide’u obrócisz deskę o więcej niż 90°, kółko przestaje się kręcić i ściera się w jednym punkcie. Nikt nie lubi flat-spotów!!
4.2 Części longboardu / KRAWĘDŹ KÓŁKA
Krawędź kółka (wheel lip) może mieć różny kształt. Zalety i wady:Hard lip (kwadratowa krawędź): twarda, ostra i kanciasta. Maksymalny grip — idealna do downhillu i szybkiej jazdy.
Rounded lip: zaokrąglona krawędź. Mniejszy grip, łatwiejszy sliding. Idealna do freeride’u i slide’ów.
Bevel: podobnie jak rounded, ułatwia rozpoczęcie slide’u, ale krawędź jest ścięta, a nie zaokrąglona. Przy zużyciu nadal zachowuje krawędź.
4.3 Części longboardu / POŁOŻENIE RDZENIA KÓŁKA
Obszar trzymający łożyska to core / hub. Od jego położenia zależą właściwości kółka:Center-set: rdzeń dokładnie na środku. Tyle samo materiału po obu stronach. Najwięcej gripu.
Side-set: rdzeń przy samej krawędzi. Mało gripu, bo przy skręcie kółko mniej styka się z podłożem. Na początku nauki slide’ów może przyspieszyć postępy.
Off-set: rdzeń lekko przesunięty — kompromis między powyższymi.
4.4 Części longboardu / ŁOŻYSKA
Łożyska ocenia się w skali ABEC („Annular Bearing Engineering Committee”). System dzieli łożyska według precyzji — jak bardzo różni się średnica kulek, nawet o ±0,001 mm. Wyższa ocena = mniejsza tolerancja, lepsza jakość i płynniejsza praca przy większych prędkościach. Nie wszystkie firmy używają ABEC. Większość łożysk jest stalowa: dobrze się toczą, są stosunkowo tanie i trwałe. Kulki ceramiczne da się precyzyjniej obrabiać, mniej się nagrzewają i świetnie nadają się do wysokich prędkości, LDP i downhillu.Łożyska Swiss-made są znane z niesamowitej precyzji — mniej błędów konstrukcyjnych i mniejsza szansa na zbędne tarcie!
Pojęcia związane z łożyskami (zobacz też grafikę):
Balls: w łożyskach longboardowych jest zwykle 7 kulek w retainerze.
Inner-race: mały pierścień w środku, stykający się z osią trucka.
Outer-race: większy zewnętrzny pierścień stykający się z kółkiem.
Shield: łożyska najlepiej działają, gdy są czyste i nasmarowane. Osłony chronią przed brudem: (1) gumowe da się zdjąć igłą; (2) metalowe zwykle nie. Przy czyszczeniu warto zdjąć osłony.
Spacers: dystanse między łożyskami wewnątrz kółka. Pozwalają dokręcić kółka bez uszkodzenia łożysk. Ważny jest prawidłowy rozmiar — tak jak w hulajnogach wyczynowych.
Tutaj możesz kupić łożyska od ABEC-7 do ABEC-11. W Euroskateshop stawiamy na dobrze toczące się longboardy, deskorolki, hulajnogi i penny boardy. Jeśli coś Cię nie satysfakcjonuje, skontaktuj się z nami telefonicznie lub mailowo.
5. Przy wysokich prędkościach ryzyko poważnych urazów rośnie!
Nie da się tego powtórzyć zbyt często! Chroń ciało — przynajmniej zakładaj kask. Bez głowy niewiele zdziałasz.5.1 SPRZĘT OCHRONNY
Ochronę używamy na dwa sposoby: (1) przed silnymi, często niespodziewanymi uderzeniami — rzadkimi, ale bardzo mocnymi; (2) przed drobniejszymi upadkami, których i tak nie unikniesz.Kask jest najważniejszy! Musi dobrze przylegać do głowy. W downhillu używa się full-face — chroni całą głowę i twarz, jak kask motocyklowy.
Slide gloves to akcesorium typowe dla longboardzistów. Nie chronią nadgarstka, ale dłonie, gdy przy dużej prędkości opierasz je o podłoże dla stabilizacji.
Pucks to twarde plastikowe bloki w dłoniowej części rękawic.
Pads to ogólne określenie ochraniaczy na kolana i łokcie.